Hỏi : Tôi là Phật tử thâm tín Tam Bảo nhưng có người trong gia đình lại tin theo đồng bóng. Vậy xin hỏi đồng bóng, đồng cốt là gì ? Có cách nào khuyến hóa những người thân trở về Chánh Pháp không ?

Đáp : Trong dân gian có 1 bộ phận theo "tín ngưỡng" đồng bóng (đồng cốt) đồng thời sống và thực hành theo những lời phán truyền của các thần thánh hiển linh thông qua trung gian là những ông Đồng, bà Cốt.

Đồng có nghĩa đen là trẻ con, tâm hồn trong trắng chưa bị vẩn đục. Cốt nghĩa đen là xương, người cho thần linh mượn xác. Đồng Cốt có nghĩa là những người ngồi đồng, được xem như "hạp căn", có tâm hồn trong trắng như trẻ nhỏ, là trung gian để thần linh mượn xác về ngự và phán truyền. Đồng Bóng có nghĩa là bóng (thần linh) mượn hình đồng để tiếp xúc, khuyên dạy người ở trần gian.

Thế giới thần linh theo tín ngưỡng đồng bóng rất đa dạng. Trên hết là Ngọc Hoàng thượng đế, kế đến Tam tòa Thánh Mẫu (Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải), dưới nữa là các quan và thấp hơn là các Cậu, các Cô..v.v...Khi lên đồng, vị thần linh nào "ngự" thì xưng danh tánh, biểu lộ tính cách và phán dạy. các vị thần linh này thường thể hiện những tính cách bất thường như chợt vui, chợt buồn, đến đi (thăng) bất chợt. Nhìn chung, những phán truyền của thần linh qua lời của Đồng Cốt có tính huyễn hoặc, hư thực khó phân, đôi khi tùy tiện đến phi lý nhưng luôn được các "tín đồ" đồng bóng y giáo phụng hành.

Để khuyến giáo người thân mê theo đồng bóng, trước hết bạn cần chỉ ra sự nguy hiểm : "Những người Đồng Cốt thì ý chí của họ ngày càng trở nên yếu kém, bởi họ luôn nạp mình cho những sức mạnh bên ngoài, làm cho tinh thần ngày càng trở nên lụn bại. Họ trở nên thụ động, không thể tự chủ, luôn bị ám ảnh và mất thăng bằng. Lâu ngày thì họ bị những ảnh hưởng ma quái xâm nhập và mất hẳn sự tự chủ. Tình trạng đó khó có thể trị dứt". (Goeffrey Hodson, Nguyễn Hữu Kiệt dịch Những quyền năng thiêng liêng và phi thường của con người).

Kế đến, ngoài sự nguy hiểm đối với người cho mượn xác như đã nói thì khi lên đồng, những thần linh xuất hiện đa phần là những ác thần, tiểu quỷ (có tâm lượng nhỏ hẹp, địa vị thấp kém trong thế giới quỷ thần) nhưng vì tự ngã to lớn nên thường lạm xưng là thần này, thánh nọ. Vì thế, những lời phán của thần thánh thông qua Đồng Cốt nói chung thường khó hiểu chẳng những không giúp ích cho người tin theo mà còn gây ra hoang mang sợ hãi cùng với những lo lắng không cần thiết cho kẻ hầu đồng.

Mặt khác, bạn phải trình bày, giảng giải những tinh hoa của giáo pháp mà bạn đã hiểu như giáo lý Nhân quả, Nghiệp báo, Chánh kiến, Giải thoát..v..v... để những thành viên trong gia đình bạn từng bước lãnh hội, giác ngộ và chuyển hóa. Khi hiểu rõ về chánh pháp, có chánh kiến, nhận thức sâu sắc nhân quả đồng thời nhận thức được sự nguy hại của việc tin theo đồng bóng, chắc chắn rằng họ sẽ không còn tin tưởng vào những lời huyễn hoặc lạm dụng danh nghĩa thánh thần.

Vận mệnh có thể sửa đổi

Xưa kia có một vị họ Viên hiệu Liễu Phàm, tên Học Hải, là một danh nho đời nhà Minh, lúc nhỏ chàng hay đọc sách nhưng phụ thân muốn chàng học nghề thuốc để tế thế cứu người, cho nên chàng liền cải đổi học y. Về sau, chàng gặp một vị tướng số râu dài nói với chàng rằng : "Ngài có số làm quan, ngài nên đọc sách để có thể làm quan lớn. Vào ngày đó tháng đó thì ngài sẽ đậu tú tài; năm đó tháng đó ngày đó ngài sẽ được làm huyện quan, bổng lộc rất nhiều, bao nhiêu đó... Rồi năm nọ tháng kia ngài sẽ được thăng quan tiến chức bỗng lộc bao nhiêu bao nhiêu... Cho đến năm 54 tuổi, ngày 14 tháng 8 nửa đêm ngài sẽ mệnh chung, suốt đời không có con cái gì cả." Do vậy cho nên Viên Học Hải mới đổi môn học, thì quả đúng như lời toán số, 10 phần linh nghiệm. Bởi vì mệnh vận đã định rồi cho nên chàng chẳng cần tinh tấn, chẳng cầu tiến bộ. Suốt ngày chỉ du sơn ngoạn thủy.

Một hôm nọ chàng tới núi Thê Hà, tại đó có một vị thiền sư tên là Vân Cốc. Khi chàng tới bái kiến vị thiền sư này; Thiền sư Vân Cốc liền đưa cho chàng một bồ đoàn. Hai người ngồi đối diện như vậy suốt 3 ngày, thiền sư cảm thấy rất là kỳ lạ, hỏi rằng : "Ngài từ đâu tới ? Có thể 3 ngày đêm ngồi bất động chẳng có vọng tưởng, hẳn rằng ngài là một vị kỳ nhân tu đạo." Họ Viên đáp : "Bởi vì tất cả mọi sự đều do vận mệnh an bài, nên tôi chẳng tham chẳng cầu, chẳng có vọng tưởng gì cả."

Vị thiền sư nghe nói liền tiếp lời : "Tôi tưởng ngài là một bậc phi thường, nhưng hóa ra ngài chỉ là một kẻ phàm phu tục tử."

Họ Viên nghe thế, lấy làm không vui, mới hỏi rằng : "Sao thiền sư nói tôi chỉ là một kẻ phàm phu tục tử ?"

Thiền sư trả lời : "Nếu không phải là phàm phu tục tử thì tại sao lại bị vận mệnh trói buộc ?"

Họ Viên liền hỏi : "Vận mệnh trốn thoát được chăng ?"

Thiền sư trả đáp rằng : "Ngài là kẻ thư sinh đọc sách, sao lại không biết trong Kinh Dịch có một câu nói rất rõ là : "Thú kiết tỵ hung", nghĩa là tới chỗ tốt, tránh chỗ xấu. Nếu mà số mạng không thể trốn được thì làm sao tới chốn an tường, tránh xa điều dữ.

Họ Viên nghe xong liền đại ngộ, lập tức đổi tên mình thành Liễu Phàm. Ý nói rằng từ ngày hôm nay về sau mình không còn là kẻ phàm phu nữa. Từ đó, chàng luôn làm việc thiện, tích phước, tích đức khiến những điều mà vị tướng số nói không còn linh nghiệm nữa. Viên Liễu Phàm sống đến hơn 80 tuổi, có ba người con. Bởi vậy, vận mệnh không phải là nhất định, điều tốt xấu, kiết hung cũng không phải nhất định./.